Zakup gruntów rolnych, kto może kupić ziemię rolną

Kto może kupić ziemię w Polsce

Nieruchomości rolne mogą kupić zarówno osoby fizyczne i prawne, Polacy i cudzoziemcy, po spełnieniu warunków określonych w ustawach:

1. o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r.,
2. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dnia 19 października 1991 r. i późniejszymi zmianami,
3. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców z dnia 24 marca 1929 r. z późniejszymi zmianami.

Nabywcami nieruchomości rolnych zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego mogą być:

1. dzierżawcy, jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej, ma datę pewną (poświadczoną urzędowo), była wykonywana co najmniej 3 lata, a nabywana nieruchomość wchodzi w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy lub jest dzierżawiona przez spółdzielnie produkcji rolnej;
2. spółdzielnia produkcji rolnej - w przypadku sprzedaży przez jej członka nieruchomości rolnej stanowiącej wkład gruntowy w tej spółdzielni;
3. osoba bliska zbywcy w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami;
4. rolnik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników zamierzający powiększyć gospodarstwo do powierzchni nie przekraczającej 300 hektarów użytków rolnych przeliczeniowych w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, prowadzący osobiście gospodarstwo rolne, posiadający kwalifikacje rolnicze, mieszkający w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa.
5. w przypadku braku osób wymienionych (w punktach 1-4) lub odmowy tych osób, prawo pierwokupu (do umów sprzedaży) tych nieruchomości przysługuje Agencji Nieruchomości Rolnych. Agencji przysługuje również prawo wykupu nieruchomości, jeżeli przeniesienie własności rolnej następuje w wyniku zawarcia umowy innej niż umowa sprzedaży (np. darowizny).
6. w wypadku, kiedy Agencja nie skorzysta z przysługującego jej prawa pierwokupu lub wykupu, ponieważ sprzedawana nieruchomość rolna nie ma znaczenia dla realizacji celów ustawy tj. nie służy poprawie struktury obszarowej gospodarstw, czy przeciwdziałaniu koncentracji nieruchomości rolnych ( np. jest zbyt mała, czy od wielu lat nie użytkowana rolniczo), ich nabywcą może być osoba fizyczna, która nie spełnia zdefiniowanych w ustawie wymogów, czyli nie musi być rolnikiem, mieszka w dowolnym miejscu i nie posiada kwalifikacji rolniczych. Gospodarstwo takie nie posiada statusu gospodarstwa rodzinnego, a osoba prowadząca je nie jest rolnikiem indywidualnym.

Wymogi dotyczące osoby nabywcy i jego gospodarstwa nie decydują o tym, czy dana osoba może kupić nieruchomość rolną, czy nie. Spełnianie lub nie przez nabywcę określonych w ustawie warunków decyduje o tym, czy Agencji Nieruchomości Rolnych przysługiwać będzie w danym wypadku prawo pierwokupu (wykupu), czy nie.

Nabywcami nieruchomości rolnych zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa mogą być:

1. bez przetargu:
* osoby fizyczne lub prawne, które w dniu ich przejęcia przez Agencję do Zasobu władały nimi na podstawie umowy lub decyzji administracyjnej,
* użytkownicy wieczyści danych gruntów,
* kandydaci ustaleni na nabywcę w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy, tj. przed dniem 1.01.1992 r.

2. którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu:
* byli właściciele lub ich spadkobiercy, jeżeli grunty te zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 1 stycznia 1992 r., wyłączając nieruchomości, o których mowa w art. 29. ust 1a. (np. majątki opuszczone, porzucone, poniemieckie, mienie pozostałe po osobach przesiedlonych do ZSRR i inni);
* spółdzielnie produkcji rolnej władające faktycznie zbywanymi gruntami, do których użytkowanie ustanowione na rzecz tej spółdzielni wygasło z dniem 31 grudnia 1993 r.,
* dzierżawcy zbywanej nieruchomości, jeżeli dzierżawa trwała faktycznie przez okres co najmniej trzech lat.
3. osoby uprawnione do kupna na przetargu ograniczonym:
* osoby fizyczne spełniające warunki określone w przepisach o kształtowaniu ustroju rolnego zamierzające utworzyć lub powiększyć gospodarstwo rodzinne w rozumieniu tych przepisów, które są:

a) rolnikami posiadającymi gospodarstwo rolne w gminie, na obszarze której położona jest nieruchomość wystawiana do przetargu, oraz zamierzającymi powiększyć to gospodarstwo, lub

b) pracownikami zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej zamierzającymi utworzyć gospodarstwo, lub

c) rolnikami, którzy po dniu 31 grudnia 1991 r. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomości niezbędne na cele publiczne, lub

d) członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych postawionych w stan likwidacji lub upadłości,
* osoby spełniające warunki do objęcia programem osadnictwa rolniczego,
* repatrianci w rozumieniu przepisów o obywatelstwie polskim przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej nie wcześniej niż 6 lat przed dniem przetargu,
* spółki utworzone przez pracowników zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej.
4. Nieruchomości rolne Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa mogą kupić również osoby, które zostaną ustalone kandydatem na nabywcę w drodze przetargu nieograniczonego.

Polską ziemię mogą nabyć cudzoziemcy

Prawo polskie nie zakazuje nabywania ziemi cudzoziemcom, wprowadza natomiast wymóg uzyskania zezwolenia. Zezwolenie wydawane jest przez ministra do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister obrony narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych również minister do spraw rozwoju wsi.

Zezwolenie wydawane jest na wniosek cudzoziemca, jeżeli:

1. nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa,
2. wykaże on, że zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Rzeczypospolitą Polską.

Cudzoziemiec może nabyć ziemię w Polsce bez obowiązku uzyskania zezwolenia w następujących przypadkach:
1. jeżeli upłynęło co najmniej 5 lat od uzyskania przez niego karty stałego pobytu w Polsce;
2. jeżeli jest małżonkiem obywatela polskiego i zamieszkuje w RP co najmniej 2 lata, od
uzyskania karty stałego pobytu w Polsce, a nabyte nieruchomości stanowić będą wspólność ustawową małżonków;
3. jeżeli w dniu nabycia jest uprawniony do dziedziczenia ustawowego po zbywcy gruntów, który jest ich właścicielem lub wieczystym użytkownikiem co najmniej 5 lat;
4. jeżeli osoba prawna lub spółka handlowa nie posiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium RP, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez cudzoziemca nabyła na cele statutowe nieruchomości niezabudowane, których łączna powierzchnia w całym kraju nie przekracza 0,4 ha na obszarze miast i 1 ha na obszarze wsi.
5. jeżeli jest bankiem i jednocześnie wierzycielem hipotecznym może nabyć grunty w trybie przejęcia na własność w wyniku bezskutecznej licytacji w postępowaniu egzekucyjnym.

Rada Ministrów uwzględniając w szczególności potrzeby współpracy międzynarodowej oraz zasadę wzajemności między państwami, może ustalić inne przypadki, w których nie wymaga uzyskania zezwolenia na nabycie ziemi.
6. cudzoziemcy będący obywatelami lub przedsiębiorcami państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego po 1 maja 2016 r. (po 12 latach, od dnia uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej).
7. cudzoziemcy będący obywatelami państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy w dniu uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej byli dzierżawcami nieruchomości rolnych:
* w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, opolskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim, po upływie 7 lat od dnia zawarcia umowy dzierżawy z datą pewną, jeżeli przez ten okres osobiście prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
* w województwach: lubelskim, łódzkim, małopolskim, podlaskim, śląskim, świętokrzyskim, po upływie 3 lat od dnia zawarcia umowy dzierżawy z datą pewną, jeżeli przez ten okres osobiście prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
* obywatele państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego będący w dniu uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej udziałowcami lub akcjonariuszami spółek handlowych z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą do okresów dzierżawy, o których mowa w pkt. 7 zaliczyć okres dzierżawy nieruchomości rolnej przez spółkę, jeżeli przez ten okres osobiście prowadzili na tej nieruchomości działalność rolniczą oraz legalnie zamieszkiwali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zwolnień, o których mowa w punktach (1-7) nie stosuje się do gruntów położonych w strefie nadgranicznej i do gruntów ornych o powierzchni przekraczającej 1 ha.